AI-implementatie in je bedrijf: een stappenplan van infrastructuur tot budget

Close-up van een chip met het opschrift AI op een blauw getinte printplaat vol geleidersporen.

Bijna elk bedrijf zoekt uit wat AI kan opleveren, hoe ver het daarin wil gaan en wie ermee mag werken. Een AI-implementatie raakt tegelijk aan infrastructuur, beveiliging, regelgeving, opleiding en budget.

Andreas Van Puyenbroeck, Category Manager en AI Ambassador voor Noord-West-Europa bij HP, ziet een parallel met de beginjaren van het internet. “AI-toepassingen ontwikkelen zich zoals het internet in de jaren 2000, waar bedrijven zich afvroegen of het wel de moeite was, tot het later onmisbaar bleek”, zegt hij.

AI maakt medewerkers productiever, en met AI-agenten kunnen sommige taken zelfs volledig zonder menselijke tussenkomst verlopen. De technologie evolueert snel, en dat sommige bedrijven nog even afwachten, is begrijpelijk. De onderdelen van een implementatie hangen samen. Blijft er één liggen, dan moet een bedrijf al snel zijn hele strategie herzien.

Stappenplan voor je AI-implementatie

  1. Kies de taken waarvoor je AI inzet en bepaal wie er toegang krijgt.
  2. Breng hardware, netwerk en opslag in kaart en ga na of je bestaande systemen met AI kunnen samenwerken.
  3. Leg vast welke data AI mag gebruiken en toets je plannen aan de AVG, de NIS2-wet en de AI Act.
  4. Spreek grenzen af voor de software en maak een draaiboek voor fouten.
  5. Leid medewerkers op en geef pas daarna een licentie, met uitleg over het waarom.
  6. Maak een budget met een buffer voor onderhoud, opleiding en uitbreiding.
  7. Volg prestaties en kosten op en stuur bij waar nodig.

Infrastructuur en bestaande systemen

Een AI-implementatie steunt op een degelijke technologische basis. Daarbij horen de hardware en software waarop de AI-toepassingen draaien, een betrouwbare netwerkverbinding en voldoende opslag, lokaal of in de cloud, voor de data die AI gebruikt. Afhankelijk van de behoeften investeert een bedrijf in clouddiensten, in eigen servers of in een mengvorm.

De bestaande IT-systemen moeten met de nieuwe AI-toepassingen kunnen samenwerken. Lukt dat niet, dan zit er niets anders op dan ze te vervangen of te upgraden.

Een deel van het werk kan ook op de laptop zelf draaien. Microsoft noemt een laptop een Copilot+ pc als hij een NPU heeft, een chip voor AI-taken, die meer dan 40 biljoen bewerkingen per seconde (40 TOPS) haalt, met minstens 16 GB werkgeheugen en 256 GB opslag. HP heeft zulke Copilot+ pc’s voor professionals in zijn gamma.

Beveiliging en regelgeving

“Als je artificiële intelligentie gebruikt, moet je je ook verdiepen in cybersecurity en dataorganisatie”, zegt Van Puyenbroeck. AI-systemen zijn vaak het doelwit van aanvallen. Elke beveiligingsstrategie voor AI begint daarom bij de bescherming van data, om gegevensdiefstal en cyberaanvallen te voorkomen. Klanten vertrouwen een bedrijf dat zijn data op orde heeft ook sneller.

Voor persoonsgegevens geldt de AVG, de Europese privacyverordening die in het Engels GDPR heet. De Belgische NIS2-wet van 26 april 2024 is sinds 18 oktober 2024 van kracht en legt organisaties in onder meer energie, transport, financiën, gezondheidszorg en bepaalde digitale diensten beveiligingsmaatregelen op. Of een bedrijf eronder valt, hangt af van sector, activiteit en grootte.

Organisaties die onder NIS2 vallen, moesten zich registreren bij het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) via Safeonweb@Work, de meeste vóór 18 maart 2025. Overtredingen van de AVG, de NIS2-wet of de AI Act kunnen tot hoge boetes leiden.

De AI Act in fasen

De Europese AI Act is sinds 1 augustus 2024 van kracht en wordt in fasen van toepassing. Sinds 2 februari 2025 zijn bepaalde AI-praktijken verboden. Sinds 2 augustus 2025 gelden regels voor AI-modellen voor algemene doeleinden, zoals de grote taalmodellen achter chatbots, en op 2 augustus 2026 werd het grootste deel van de wet van toepassing.

Met de Digital Omnibus, een aanpassing van de AI Act die in juli 2026 in werking trad, schoven de regels voor AI met een hoog risico op. Ze gelden vanaf 2 december 2027 voor de toepassingen uit bijlage III van de wet en vanaf 2 augustus 2028 voor AI in producten die al onder Europese productveiligheidsregels vallen.

Grenzen en een draaiboek voor fouten

AI-systemen maken fouten, zeker in deze fase van de technologie. “Je gaat echt er wel voor moeten zorgen dat de code zo is geschreven dat er heel duidelijke grenzen zijn voor die software”, zegt Van Puyenbroeck.

Bedrijven volgen hun AI-toepassingen daarom best van dichtbij op. Ze meten de prestaties doorlopend en houden de tools up-to-date. Een draaiboek legt vast hoe het team een fout opvangt en achteraf analyseert, zodat de schade beperkt blijft. Daarin staat ook welk risico een fout inhoudt voor het bedrijf, de stakeholders en de klanten, met privacy en beveiliging als vaste toetsstenen.

Opleiding vóór de licentie

Opleiding van het personeel wordt vaak vergeten. Medewerkers moeten begrijpen hoe AI-systemen werken en hoe ze hun dagelijkse taken ondersteunen of automatiseren. Workshops, cursussen en trainingen helpen hen om vertrouwd te raken met de nieuwe tools. Pas daarna krijgen ze een AI-licentie.

Die opleiding heeft ook een wettelijke kant. Artikel 4 van de AI Act vraagt sinds 2 februari 2025 van bedrijven die AI-systemen aanbieden of gebruiken dat ze werk maken van de AI-geletterdheid van hun personeel. Sinds de Digital Omnibus moeten ze maatregelen nemen die de ontwikkeling van die geletterdheid ondersteunen, zonder per persoon een bepaald niveau te moeten garanderen.

De rol van medewerkers verandert mee, met nieuwe taken en verantwoordelijkheden. Van Puyenbroeck legt de nadruk op de uitleg bij de start: “Het begint natuurlijk allemaal met het moment waarop je de licentie gaat uitdelen, dat je als bedrijf uitlegt waarom je dat doet. Het heeft geen zin om zonder enige aankondiging of met één mail in het bedrijf AI te introduceren. Er moet een verhaal en redenering achter zitten.”

Budget met een buffer

Het budget is misschien de belangrijkste factor. Bedrijven rekenen de ontwikkeling of aankoop van AI-technologie mee, en daarnaast de implementatie, het doorlopende onderhoud en de opleiding van de medewerkers die ermee aan de slag gaan.

Volgens Gartner kunnen CIO’s die niet begrijpen hoe de kosten van generatieve AI meeschalen met het gebruik, een fout van 500 tot 1.000 procent maken in hun kostenraming. Een realistisch budget houdt daarom rekening met uitbreidingen, aanpassingen en de evolutie van de technologie. Het exacte bedrag ligt zelden vooraf vast, en een buffer vangt de onverwachte kosten op.

Ook de naleving van de AI Act hoort in dat budget. Wie AI gebruikt om kandidaten te selecteren of om de prestaties en het gedrag van medewerkers te beoordelen, valt onder de regels voor AI met een hoog risico uit bijlage III. Die gelden vanaf 2 december 2027.