De Belgische Codex over het welzijn op het werk eist aan een werkpost met beeldscherm een toetsenbord dat los staat van het scherm en kantelbaar is. Bij de keuze van een ergonomisch toetsenbord en een losse muis tellen vooral formaat, vorm en verbinding.
Een laptop op een bureau nodigt uit om gewoon op het ingebouwde toetsenbord te typen. Voor een werkpost waar iemand duurzaam achter een scherm zit, eist de Codex over het welzijn op het werk (bijlage bij Boek VIII, Titel 2) nochtans een apart toetsenbord dat je kan kantelen. De Britse arbeidsinspectie HSE geeft hetzelfde advies voor laptops: een dock of stevig oppervlak, met een volwaardig toetsenbord en een muis.
Dat losse toetsenbord en die muis neem je de hele werkdag vast. Hoe de rest van je werkplek erbij hoort, lees je in onze vijf onmisbare zaken voor een ergonomische werkplek.
Formaat: compact of met cijferblok
Een klassiek toetsenbord met numeriek klavier is breed. De muis komt daardoor ver naar rechts te liggen, zodat je arm de hele dag naar buiten draait. Een compact model zonder cijferblok, of een model met een los cijferblok dat je verplaatst, brengt de muis dichter bij je lichaam. De HSE adviseert om de muis binnen handbereik te leggen, zodat je hem met een rechte pols bedient.
Tik je veel cijfers in, dan is een los cijferblok het compromis. Je legt het links of rechts, of je schuift het weg als je een dag vooral mailt.
Een ergonomisch toetsenbord: gesplitst of recht
Een gesplitst toetsenbord zet de twee helften in een hoek, zodat je polsen in het verlengde van je onderarmen blijven. HP claimt voor zijn 965 Ergonomic Wireless Keyboard, met gesplitste indeling en los cijferblok, een vermindering van de spieractiviteit in de onderarm met gemiddeld 19 procent, een cijfer dat het laboratorium US Ergonomics certificeerde. Zulke cijfers komen van de fabrikant; het Amerikaanse NIOSH vond in een proef met 50 kantoormedewerkers over twee dagen geen aantoonbaar verschil in comfort tussen een klassiek en drie gesplitste toetsenborden.
De onderzoekers raden vooral een goede houding aan, met rechte polsen, losse schouders en een toetsenbord dat vlak ligt of licht naar voren helt. De pootjes achteraan omhoog klappen, zoals veel mensen doen, buigt de polsen juist naar achteren.
De muis: gewoon, verticaal of trackball
Een verticale muis draait je hand een kwartslag, in de stand waarin je iemand een hand geeft. De Amerikaanse arbeidsinspectie OSHA noemt verticale ontwerpen en trackballs alternatieven die bij bepaalde taken minder vermoeiend kunnen zijn, en raadt aan om een muis eerst uit te proberen voor je hem koopt. De HP 925 Ergonomic Vertical Mouse heeft bijvoorbeeld een afneembare polssteun en een batterij die volgens HP tot vier maanden meegaat.
Let daarbij vooral op de maat, want een muis die te klein is voor je hand, dwingt je vingers in een kramp. Probeer er een paar vast in de winkel of vraag een testexemplaar aan je IT-afdeling.
Bluetooth of een usb-ontvanger
Draadloze modellen verbinden via bluetooth of via een kleine usb-ontvanger. Bluetooth houdt een poort vrij en laat toe om met één toetsenbord te wisselen tussen laptop, tablet en smartphone; de HP 975 koppelt bijvoorbeeld twee toestellen via bluetooth en een derde via de ontvanger. Een ontvanger werkt dan weer meteen na het opstarten, ook in het BIOS-menu en op het aanmeldscherm, en herstelt een verbroken verbinding sneller.
Hoe je een bluetoothmuis koppelt, staat in onze handleiding voor Windows 11. Kies je voor een ontvanger, bewaar hem dan in de laptop of in de muis zelf; de meeste modellen hebben daar een vakje voor.
Pauzes en de bureau-indeling
Toetsenbord en muis horen samen met een scherm op ooghoogte en een stoel die je onderrug ondersteunt. Welke houding daarbij hoort, lees je in onze tips voor een ergonomische werkhouding.
De HSE raadt korte, frequente pauzes aan boven lange, zeldzame. Windows en de meeste agenda’s kunnen daar een herinnering voor instellen.
