Schaduw-AI: wat er gebeurt als je AI alleen aan een testgroep geeft

Schaduw-AI: wat er gebeurt als je AI alleen aan een testgroep geeft

Koen Van Beneden van HP ziet bedrijven AI testen met vijf procent van hun medewerkers, terwijl de rest zelf tools zoekt. Fednot pakt die schaduw-AI aan met betaalde versies en een beschermde omgeving voor het hele notariaat.

In de eerste aflevering van de HP-podcast Working the Future sprak Koen Van Beneden, vicepresident en managing director van HP Nordics en Benelux, over AI en leiderschap met Bjorn Van Reet, CIO van Fednot, de federatie van het Belgische notariaat. Van Beneden ziet bedrijven die AI eerst bij vijf procent van hun personeel leggen. “Die vijf procent begint ermee te spelen. Wat je dan ziet, is dat de andere 95 procent hetzelfde doet. Alleen doen ze het niet in je eigen ecosysteem.”

“Ze uploaden bestanden waar ze willen, in alle tools die ze zelf meebrengen”, zegt hij. “Je geeft hen geen toegang, dus vinden ze zelf een manier.”

Schaduw-AI volgt het patroon van schaduw-IT

Het mechanisme is bekend van schaduw-IT: medewerkers gebruiken apps en diensten die IT niet beheert, omdat ze er hun werk sneller mee doen. Bij AI gaat het om de bestanden die ze in die tools opladen.

Van Reet raadt de notarissen betaalde versies aan. “Als je de gratis versies gebruikt, wordt je data gebruikt om de modellen te trainen.” Microsoft neemt volgens hem in zijn betaalde versies ook aansprakelijkheid op zich, “maar dan moet je die professionele versies wel gebruiken”.

Een medewerker die zelf naar een AI-tool zoekt, kan ook op een vervalste versie stuiten. HP zag aanvallers valse AI-agenten als lokaas inzetten om malware te verspreiden.

Beschermde AI voor het hele notariaat

Fednot koos ervoor om AI meteen aan het hele notariaat te geven, ongeveer 10.000 mensen. Bovenop de betaalde versies zet de federatie eigen maatregelen om die omgevingen af te schermen. “We gaan naar beschermde AI-omgevingen waar mensen veilig kunnen experimenteren”, zegt Van Reet.

De IT-professional 2.0: jouw toolkit voor AI-gedreven werken

AI is geen hype, maar een revolutie die het werk van IT-professionals ingrijpend verandert. In dit whitepaper ontdek je hoe je als IT-verantwoordelijke sneller,…

Die veiligheid gaat volgens hem ook over de sfeer. Mensen moeten kunnen falen en durven delen hoe ze AI gebruiken. Fednot startte daarvoor de website AI Insights, waar de federatie goede en slechte ervaringen met AI deelt.

Volgens Van Beneden moet je zo al je gebruikers meenemen. “Zorg dat ze mee zijn met je verhaal en dat ze het op een veilige manier doen.”

Kennis en klantgegevens

Fednot is een kennisbedrijf, en dat bepaalt volgens Van Reet de grootste zorg: hoe je die kernkennis beschermt en correct gebruikt. Daarbij weegt hij af wat in het eigen datacenter kan draaien. “Voor AI heb je enorme capaciteit nodig, die we waarschijnlijk niet kunnen betalen.” Hoeveel AI je lokaal kan draaien en wat de cloud kost, lees je in ons stuk over lokale AI.

Daarnaast werkt het notariaat met veel persoonsgegevens van klanten. “Ik wil vermijden dat die data op het internet terechtkomen of gebruikt worden om een model te trainen.” Fednot investeert daarom behoorlijk wat geld in het anonimiseren en versleutelen van gegevens.

Wat je medewerkers moeten weten

Volgens Van Beneden moet je medewerkers bij de uitrol uitleggen wat veilig concreet betekent: wat ze mogen opladen, wat niet, en in welke tool. Uit de aanpak van Fednot volgen een paar afspraken die je ook in een andere organisatie kan maken:

  • Geef iedereen toegang tot een goedgekeurde AI-tool met een zakelijke licentie, zodat niemand uitwijkt naar een gratis versie.
  • Leg vast welke gegevens nooit in een AI-tool horen, zoals persoonsgegevens van klanten, en welke tool voor welk soort bestand dient.
  • Geef medewerkers ruimte om te experimenteren en om een toepassing die niet werkt weer te laten vallen.
  • Voorzie een vaste plek waar ze goede en slechte ervaringen delen.

Hoe je AI veilig en verantwoord houdt nu het deel wordt van het dagelijkse werk, is het onderwerp van de volgende aflevering van Working the Future.