Basisschool De Liereling in het Westland (Nederland) mag zich voortaan de allereerste Digital School van de Benelux noemen binnen het DSA-programma. WorkMyWay zakte af naar de feestelijke uitreiking en zag hoe leerlingen tussen Chromebooks, VR-brillen en zelfgebouwde robots een Europese award binnenhaalden.
In een kakelverse school in een al even verse nieuwbouwwijk verzamelt zich op een doordeweekse ochtend een opvallend gezelschap. Naast leerkrachten en kinderen schuiven ook de kersverse wethouder van Westland, iemand van het ministerie van Onderwijs en vertegenwoordigers van HP, AMD, Cloudwise en de Eduwinkel aan.
Waarom? De Liereling is de eerste school in de Benelux die het label ‘Digital School’ binnen dit programma binnenrijft. De award is een Europese erkenning voor scholen die hun digitale basis op orde hebben. Ceremoniemeester Linda Krul, die het programma naar Nederland en Vlaanderen haalde, vat de visie, de professionalisering van leerkrachten en de infrastructuur samen. Wat houdt die award nu precies in?
Wat zijn de Digital Schools Awards?
De Digital Schools Awards draaien al sinds 2015 in het Verenigd Koninkrijk en Ierland, waar intussen meer dan 4200 scholen en meer dan een miljoen leerlingen het traject doorliepen. Achter het programma zit een onafhankelijke non-profitorganisatie met thuisbasis Ierland en dit programma wordt gesupport door ondermeer AMD en HP.
Het idee is even eenvoudig als ambitieus: scholen erkennen, stimuleren en ondersteunen die technologie slim en planmatig inzetten voor beter onderwijs. Het vertrekpunt is geen prijzenkast, maar een spiegel. Deelnemende scholen starten met een zelfevaluatie via SELFIE, de tool van de Europese Commissie, en werken van daaruit aan een verbeterplan rond visie, professionalisering en infrastructuur.
Pas wanneer dat staat, kan een school zich kandidaat stellen voor validatie. Chipfabrikant AMD stapte als industriepartner mee aan boord om het programma over heel Europa uit te rollen, en ook de Europese Unie legde via Erasmus+ mee geld op de tafel.
HP-vertegenwoordiger Herbert Wormgoor schetst de dubbele rol van zijn bedrijf: “Vanuit educatie heeft HP eigenlijk twee petten. Enerzijds leveren we de technologie, Daarnaast willen we vanuit die rol ook bijdragen aan de ontwikkeling van onderwijs.”
“Het programma is geen extra last boven op het bestaande werk. Het is niet on top, maar het is juist een kanaliseren van waar je mee bezig bent, alleen wat gerichter.”
In de Benelux staat de teller op zo’n dertig aangemelde scholen, een vijftiental in Nederland (waarvan een in Aruba) en 13 in België. Het initiatief ging begin dit jaar van start. De Liereling is de allereerste die effectief gecertificeerd raakt. Daarmee is de school meteen het uithangbord van een programma dat in de Benelux nog aan zijn reis start.
Leerlingen aan het woord
Wie wil weten of de digitale basis echt op orde is, kan het beter aan de kinderen vragen dan aan de brochures. En die kinderen zijn verfrissend eerlijk. Rekenen, taal, en spelling gaan tegenwoordig grotendeels via het scherm, en daar zijn ze niet rouwig om. “Papier is saai”, zegt een leerling van De Liereling.
Of het mooie handschrift daar niet onder lijdt? Een eerlijke “nee” volgt, met een grijns. Maar de leerlingen doen veel meer dan typen alleen. Ze vertellen honderduit over de LEGO League, het ICT-circuit, VR-brillen en robotjes.
Papier is saai!
Leerling van De Liereling
Ook mediawijsheid zit er al stevig in. Informatie zoeken ze niet meer in de bibliotheek maar op de Chromebook. “We weten dat niet alles wat Google toont automatisch klopt”, zegt een leerling. Hoe ze dat checken? “Meerdere sites bezoeken”, antwoordt een leerling laconiek. Bronnenkritiek op de basisschool: precies waar het bij die digitale basis om draait.
Zichtbaar trots
Ook de gemeente kwam haar trots tonen. Dave van Koppen is sinds amper drie weken wethouder van Onderwijs in Westland, maar stond tot voor kort zelf als meester voor groep acht. Hij weet hoeveel werk er kruipt in het combineren van spelling, rekenen én digitale vaardigheden.
Om te tonen hoe diep digitalisering inmiddels zit, deelde hij twee anekdotes. In twaalf jaar voor de klas verzamelde hij naar eigen zeggen zo’n 22.000 mails in zijn mailbox. En zijn opa van 93 leerde hij ooit werken met Google Earth: “er ging een wereld voor hem open,” want plots kon hij terug naar alle plekken waar hij ooit op vakantie was geweest.
Dat digitale vaardigheden geen luxe zijn, illustreert hij met de eigen streek. Westland is tuinbouwgemeente bij uitstek, en tuinders regelen vandaag water, licht en warmte gewoon via hun telefoon. “Een zaadje in de grond gooien en wat water geven” volstaat al lang niet meer. Ook in een serre draait alles op technologie. Dat de basis daarvoor hier op school wordt gelegd, maakt hem zichtbaar trots.
HP en AMD
Voor HP en AMD is De Liereling meer dan een logo op een banner. Tijdens de ceremonie met betrokkenen, leraren en kinderen windt Herbert Wormgoor van HP er geen doekjes om wat het moment voor hem betekent: “Dit is het leukste wat ik doe deze hele maand.” Niet omdat de school met HP-spullen werkt, benadrukt hij, maar omdat je ziet wat deze school heeft bereikt, het enthousiasme ziet van de kinderen. Dat de digital school awards daar aan hebben kunnen bijdragen is geweldig.
Namens AMD bedankte Dominique Raijmann het schoolbestuur, de leerkrachten en bovenal de leerlingen. Zij plaatste de award in een groter plaatje: “Vanuit AMD lossen we hele moeilijke problemen in de wereld op met onze producten. Daarvoor heb je altijd mensen nodig. De leerlingen van vandaag zijn met andere woorden de probleemoplossers van morgen.”
Robots bouwen en programmeren
Een award uitreiken is leuk, maar de echte hoofdrol voor de leerlingen was deze ochtend weggelegd voor een doos vol losse onderdelen. Klaas Kuperus van de Eduwinkel pakte voor de gelegenheid een dozijn 3D-geprinte robotjes uit, die de kinderen in groepjes helemaal zelf in elkaar mochten schroeven.
De leerlingen sluiten kabels aan en zetten alle sensoren en motoren op de juiste plek. Het resultaat: een robot met een ultrasoonsensor die obstakels ziet, twee lijnvolgsensoren, twee motoren en een LED-ring bovenop. Wie de meegeleverde kleuren grijs en blauw maar niets vindt, print het frame gewoon in een eigen kleur met de 3D-printer op school. Je kan de robots programmeren, maar na een uur bouwen is daar geen tijd meer voor. “Volgende week”, zegt de leerkracht vol enthousiasme.
Het mooie aan die aanpak: de robots gaan na de les weer uit elkaar, zodat een volgende groep opnieuw kan bouwen. Bewust gekozen, vertelt Kuperus. “Hiermee laat je kinderen niet alleen programmeren, maar technologie ook echt beleven. Mét handen aan de schroevendraaier.”
Geen eindpunt, maar een beginpunt
Directeur Esther Malestein-Bultink nam de award, het certificaat en een bos bloemen in ontvangst. Ze kondigde meteen aan waar het bord komt te hangen: “Bij de voordeur, zodat mensen die bij ons aanbellen meteen weten dat wij deze award hebben.” Tegelijk relativeert ze de prijs ook fijntjes: zonder de kinderen, de leerkrachten én de ouders was die er nooit gekomen.
Dat de digitale wereld razendsnel verandert, beseft ze als geen ander. Soms zijn de leerlingen hun juf gewoon voor: “Even dat op Snapchat, juf — ja, dat je dat nou niet begrijpt, dat snap ik niet hoor.” Het houdt het team scherp, lacht ze, want ook leerkrachten moeten in beweging blijven. Zeker nu artificiële intelligentie er in een razend tempo bijkomt.
En zo eindigt een award-ceremonie eigenlijk niet met een eindstreep, maar met een startschot. Dominique Raijmann van AMD verwoordde het misschien wel het mooist: “Laat het niet een eindpunt zijn, maar juist een beginpunt om een nieuwe reis te maken. Om te gaan leiden, te innoveren en te creëren, met z’n allen.” En daarna werden de leerlingen getrakteerd op een ijsje om de dag compleet te maken.
